18 september: de wedstrijdzeilers arriveren vroeg vanmorgen. Gelukkig waait het, maar spectaculair zal het waarschijnlijk niet worden met windkracht 4. Onderweg naar Duitsland stoppen we bij een klein stukje bos, waar de stammen van de naaldbomen een kromming hebben. Volgens Gido werden bomen in het verleden voor de scheepsbouw zo geplant, zodat de vorm ideaal was voor de scheepsromp. Dit bos is echter niet zo oud 😉, dus de reden is ons onbekend. Grappig is het wel. Daarna vullen we, voordat we de grens met Duitsland oversteken, eerst nog beide gasflessen met propaan en de benzinetank! Dat scheelt weer een enorme slok op de borrel van Gido😁. Onze overnachtingsplek is de camperplaats aan de Oder in het dorp Stolzenhagen. We staan mooi aan de rivier en Gido geniet van de schepen die voorbij varen. Morgen stappen we bij goed weer op de fiets, maar vanmiddag genieten we vanuit de luie stoel van de zon.




19 september: we wachten even de lichte regenbui af, voordat we op de fiets stappen. De accu’s zijn vol en dat hebben we vandaag beslist nodig! De fietstocht voert ons door zeer steil heuvelachtig landschap en prachtig beukenbos. Na ruim 25 kilometer komen we aan bij het doel van deze fietstocht, de scheepsliften van Niederfinow. De oude metalen scheepslift uit 1934 werkt nog steeds, maar men heeft er sinds 2022 een nieuwe betonnen scheepslift bij. Via deze lift kunnen schepen tot 1100 ton 36 meter hoogteverschil overbruggen binnen 4 minuten. De scheepsliften zijn gebouwd, omdat de reis door het oudste scheepvaartkanaal van Duitsland, het Filowkanaal, te lang duurde. Men moest namelijk door 12 handmatig bediende sluizen uit de jaren 1870 varen. Op dit moment is het Filowkanaal buiten gebruik, daar de handbediening vervangen worden door elektrisch bediende sluizen. Tevens zien we nog de resten van de oude sluistrappen uit 1914. We kopen kaartjes voor een rondleiding door de scheepslift, die de moeite waard is. De gids weet ons te vertellen, dat er nauwelijks nog beroeps scheepvaart van Berlijn naar de Oostzee vaart en dat het merendeel de plezierjachtjes zijn die gebruik maken van de liften🤔.







Na de interessante rondleiding stappen we op de fiets en keren we caravanwaarts. We fietsen een stukje langs de Oude Oder met veel uitgebloeide zonnebloemvelden, alvorens we neerploffen onder de luifel. Het was wederom een mooie en leerzame dag!



20 september: na het ontbijt verlaten we de Oder en rijden we naar Oranienburg, net ten noorden van Berlijn. We gaan het concentratiekamp Sachsenhausen bezoeken. Dit is het eerste concentratiekamp in het voormalige Pruisen en werd opgericht in een leegstaande fabriek in maart 1933. Destijds was het een strafkamp voor politieke gevangenen. In 1936 nam de SS het bewind over en werd het kamp uitgebreid, niet alleen in grootte maar ook in aantal gevangenen. Tussen 1936 en 1945 zaten er meer dan 200.000 mensen gevangen, waarvan de meeste de dood vonden. Op 22 en 23 april 1945 werden de achtergebleven gevangenen, die niet vermoord waren of dood waren gegaan tijdens de doodsmarsen, bevrijd door Sovjet- en Poolse soldaten. De NKDW van de Sovjetunie nam het stokje over en in die 5 jaar gingen meer dan 12.000, met name Duitse, gevangenen dood. We lopen met een audioguide over het immense terrein en het maakt niet uit hoeveel kampen we al gezien hebben, het went nooit en blijft een beklemmend gevoel geven.






We lunchen in de caravan en rijden dan een stukje verder naar Schloss Oranienburg. Het oorspronkelijke kasteel was een buitenplaats die vanaf 1651 werd gebouwd voor Louise Henriette van Oranje-Nassau, een nazaat van Willem van Oranje en de eerste vrouw van Kurfürst Frederik Willem I von Brandenburg. Koning Frederik I liet het kasteel eind 17e eeuw uitbreiden en magnifiek inrichten ter nagedachtenis aan zijn moeder Louise Henriette. Tegenwoordig kan men een klein deel van het kasteel bezoeken, wat wij dan ook doen. Na de bezichtiging en een ijsje gegeten te hebben, rijden we door naar onze overnachtingsplek, een boeren camperplaats bij Spargelhof in Kremmen. Vanavond hoeft de BBQ niet aan, want we gaan uit eten en hoeven daarvoor alleen maar de boerenlandweg over te steken 👌.


21 september: ondanks het landelijke karakter van de camperplaats, maar wellicht juist daardoor, hadden we gisteravond met overijverige boeren te maken die tot 22.30 nog op het land aan het werk waren en met hun zware tractoren af en aan reden. En vanmorgen beginnen ze al weer om 05.30😧. Hebben zij geen slaap nodig?! We staan daardoor bijtijds op en zijn om 09.30 alweer op pad. We gaan op weg naar onze laatste camping van deze reis en dat is camping Buhnenhaus in het merengebied van Brandenburg an der Havel. Onderweg doen we boodschappen, want de koelkast is leeg en de kolen zijn bijna op. We staan op een zanderig grasveld aan de Breitlingsee en de windsurfers hebben het naar hun zin, want er staat een harde wind. Zo hard dat wij besluiten om vanmiddag niet op de fiets te stappen en bij de caravan een boek te lezen. De voorspelling is dat het morgen minder waait en de temperatuur aangenamer zal zijn🙏.

22 september: het beloofde mooie weer is werkelijkheid🌤️. Na het ontbijt stappen we op de fiets voor een lange tocht langs de rivier de Havel. Het fietspad is van asfalt en er staat nauwelijks wind, dus we gaan gezwind. Er is niet veel scheepvaart, maar er liggen wel een paar pleziervaartuigen lekker voor anker of met de boeg in de wal; erg relaxed hoor👍. Om te zwemmen nodigt de rivier niet echt uit, ze heeft namelijk erg veel algengroei😞. Na bijna 40 kilometer komen we aan bij de veerpont van Ketzin. Deze zet ons af aan de overzijde en de terugreis naar de camping kan beginnen. Helaas fietsen we nu veel langs doorgaande wegen en minder langs de rivier zelf. Karin heeft op Maps.me een mooi dijkpaadje ontdekt, maar die fietsen we niet volledig tot aan Brandenburg, want we worden volledig door elkaar gehutst op de dijk. Dan maar weer terug naar de grote weg. De ondersteuning gaat aan, want we hebben nu wind tegen en het is saaier, dus willen we tempo maken. Eenmaal in de stad bekijken we de domkerk en het stadhuis, alvorens we ons op een lekker ijsje trakteren. Met bijna 80 kilometer op de teller ploffen we neer in de stoelen bij de caravan en smaakt het koude biertje ons prima!








23 september: na een koude nacht is het is wederom een stralende dag! We fietsen door veel bos langs drie meren, die eigenlijk een onderdeel van de Havel zijn. Eerst over een mooi verhard fietspad, maar later weet Karin het voor elkaar te krijgen om ons weer over zandpaden te laten zwoegen🤨. Het veer bij Kutzkow is ons verste punt voor vandaag. Via de overzijde van de Havel komen we vlakbij onze camping langs een gezellig terrasje bij het water. Hier stoppen we voor een halve liter bier; we zitten in Duitsland nietwaar? Na ruim 50 kilometer zijn we terug bij de caravan. We hebben onderweg nog gekeken of we ergens konden gaan zwemmen, maar overal komen we de algengroei tegen. Aangezien we de fietsen niet meer gaan gebruiken totdat we thuis zijn, krijgen ze van ons een goede wasbeurt op de camping, om al het stof en zand uit de bewegende delen te verwijderen. Gido heeft de fietsenmaker al gebeld en volgende week gaan ze voor een onderhoudsbeurt. De rest van de middag genieten we van het zonnetje en gaan we op de camping uit eten. De koelkast is leeg😉 en het smaakt ons prima.






24 september: de laatste reisdag is alweer aangebroken. Raar dat het toch ook wel lekker voelt om naar huis te gaan, ondanks dat we zo genieten van het buitenleven met de caravan en alle nieuwe indrukken die we opdoen tijdens het reizen. Maar we hebben van alles te doen in Nederland, dus vervelen zullen we ons niet. We hebben al een slaapplek geregeld voor onderweg en dat is natuurlijk bij Lennart en Steffi In Bad Essen😁. De A2 is het wegdek waar we een lange tijd op rijden en gelukkig zijn er geen files, ondanks alle wegopbrekingen. Plots worden we door een enorme knal opgeschrikt! We hebben een klapband aan het rechter wiel van de caravan😱. Karin handelt adequaat en rijdt de auto veilig de vluchtstrook op. De vrachtwagens achter ons moeten losgeslagen onderdelen van de caravan ontwijken, zoveel schade is er blijkbaar. Gelukkig zijn we dichtbij een afrit naar een parkeerplaats, dus heel langzaam rijden we daarnaartoe. De klapband heeft de volledig wielkast weggeslagen en behoorlijk huis gehouden in de keukenkast en het serviceluik. Onder andere het bijzettafeltje heeft het moeten ontgelden😞. Gelukkig hebben we een reservewiel bij ons en kan Gido de band verwisselen. Karin gaat ondertussen met ductape aan de slag, zodat we niet nog meer onderdelen gaan verliezen tijdens de voortzetting van de reis. Alles lijkt voor nu weer in orde en we gaan op pad. Zijn we net 5 minuten onderweg begint het te regenen, dus bij de eerste afslag rijden we een dorpje in om de bui af te wachten. En dat is erg verstandig, want de binnenzijde van de caravan is door het opspattende water vanaf de band al behoorlijk nat geworden! Karin kijkt op Maps.me en ziet dat we in de buurt van een camperplaats zijn, vlakbij de enorme kanaalbrug Magdenburg in het Mittellandkanal over de Elbe. We besluiten daar te gaan lunchen en eventueel te overnachten als het blijft regenen.






Het is een zeer imposant bouwwerk dat een onderdeel vormt van het Mittellandkanal, dat met een lengte van 326 meter de langste kunstmatige waterloop van Duitsland is. Na de lunch en een korte wandeling lijkt het weer stabiel genoeg te zijn en proberen we toch naar Bad Essen te komen. Gelukkig blijft het droog en komen we tegen etenstijd bij Lennart en Steffi aan. We hebben een gezellige avond en de volgende morgen rijden we op huis aan.



Concentratiekampen blijven inderdaad altijd indrukwekkend. Gelukkig hebben jullie veel hele leuke dingen gedaan! Fijn dat jullie weer thuis zijn en ik hoop jullie snel te zien x
Jeetje, wat een pech zo op jullie laatste dag. Hopelijk kan het thuis allemaal goed hersteld worden.
Fraaie afsluiter van een mooie reis.
Leuk in elkaar gezet de foto aan het begin van dit reisverslag. Wat een schrik een klapband, gelukkig zijn jullie er goed van afgekomen. Wat een aparte leuke bomen in dat bos. Dit was het weer voor jullie met een fijn toetje als afsluiting van de prachtige reis en het bezoek aan Lennart en Steffi.
lieve buren fijn dat jullie weer terug zijn