5 augustus: we verlaten Estland. Wat hebben we genoten van de ruimte, de stilte en de immense natuur. We hebben voornamelijk op de heel fraaie RMK plekken overnacht, waar je gratis gebruik kan maken van hout om een BBQ aan te steken en ze zijn meestal ook nog voorzien van een droogtoilet. Heel bijzonder! Estland is een walhalla voor mensen die van het buitenleven houden. Vele met name oudere camperaars die we onderweg zijn tegen gekomen, vinden het land (lees de Baltische staten) saai. Ja er zijn weinig culturele hoogstandjes te vinden, op de hoofdsteden na natuurlijk, maar wij vinden dat geen probleem. Ook de verwaarloosde landhuizen en burchten hebben hun charme. En niet ieder bos of meer is hetzelfde, als je er maar voor open staat. De weken die wij in Estland doorgebracht hebben, waren de meest relaxte die wij tijdens een reis hebben gehad. Gido wil niet meer anders😁.

We verlaten het Estse Setoland en rijden het Letse binnen. Geen verschil in natuur, maar de wegen zijn een stuk slechter dan in Estland. Bij het plaatsje Aluksne stoppen we om onze benen te strekken en de ruïne Mariënburg te bekijken. De naam verwijst naar de maagd Maria en werd in 1342 door de Lijflandse Orde gebouwd op het grootste eiland van het meer. Veel staat er, zoals we al gewend zijn, niet meer overeind. De Grote Noordse Oorlog heeft een verwoestende werking gehad op vele burchten en kastelen in Estland en Letland🤔. Na een korte wandeling komen we langs het Jauna Pils dat gebouwd is rond 1860 in opdracht van baron Alexander von Vietinghoff, een familie die sinds de 14e eeuw verbonden is aan de regio. Na de lunch rijden we verder naar onze kampeerplek aan het Sudale meer. We dachten hier een heel rustige plek te hebben, maar in de loop van de middag komen er allemaal mensen zwemmen. Nu is dat geen probleem, maar de kinderen maken een hels kabaal! We lijken wel een beetje op de mopperende Simon en Esther, zou het dan toch aan de leeftijd liggen😉? Overigens is het water heerlijk, nemen we een aantal keren een duik en tegen de avond zijn de echte lawaaimakers naar huis. Toch wordt het niet echt rustig, want de hele avond door komen mensen een verkoelend bad nemen. Geef ze eens ongelijk, met een temperatuur van tegen de 30 graden 🥵. Karin kan haar geluk weer niet op met een mooie zonsondergang over het meer. Wanneer eindelijk om 22.00 de badgasten naar huis zijn, kunnen wij voor het slapen gaan nog een skinny dip maken.

6 augustus: wat een heerlijke stille nacht hebben we gehad, na al het rumoer gistermiddag en -avond. Na de koffie en thee duiken we het water in en doen daar onze zwemronde. Gido wil heel graag een soort rustdag hebben, zodat hij de caravan en de auto kan wassen😊. Ach we hebben de tijd, dus Karin zwicht en we blijven nog een dag op deze heerlijke plek. Zoals gezegd gaat Gido de caravan aan de buitenzijde wassen en Karin neemt de binnenzijde voor haar rekening. Zelfs de dakramen worden van het vuil ontdaan👌. Tot een uurtje of 15.00 zijn we alleen, maar dan arriveren de badgasten weer. En daarmee ook de gillende kinderen😱. Even hebben we de verwachting om laat in de middag weer alleen te zijn, daar het minder zonnig is geworden en er een straf windje waait, maar dat is ijdele hoop. We horen bij de zwemmers zelfs Nederlands en Engels gesproken worden; wat doen de mensen hier in the middle of nowhere? Wanneer we klaar zijn met het avondeten en een kop koffie en thee gedronken hebben, kunnen we het water weer in en genieten van de rust!

7 augustus: ook deze ochtend het bekende ritueel; koffie/thee op bed, zwemmen, ontbijten, caravan gereedmaken voor vertrek. Dan zou je verwachten dat we wegrijden, maar vanmorgen gaat dat niet. De accu is leeg😱! Hoe dat gekomen is, is ons een raadsel, maar we kunnen de auto niet starten. Gelukkig hebben we deze morgen bezoek gekregen van twee mannen die onderhoud plegen aan het grasveld waarop wij staan. Gido pakt de startkabels en gelukkig wordt de auto gestart. We weten niet of de accu nog goed is, dus laten we de motor draaien en zetten we de koelkast niet op de accu van de auto. Airco en alles uit en nu maar hopen dat de accu het blijft doen🙏. Wanneer we tegen lunchtijd in het plaatsje Balvi parkeren en Gido de motor uitzet, krijgen we nog steeds een signaal van de boordcomputer dat de accu te weinig opgeladen is, terwijl we toch al een eindje gereden hebben🤔. We laten de motor dan maar stationair draaien voor de zekerheid, terwijl we in de caravan gaan lunchen. Karin zoekt uit of er een garage in de buurt is en die is er. Na de lunch rijden we er naar toe en bij het meten van de accu bij draaiende motor blijkt deze toch 14 Volt aan te geven, wat ruim voldoende is. Waarom de melding dan tevoorschijn blijft komen? Een beetje opgelucht rijden we verder naar het beginpunt van een korte wandeling naar het grootste Letse nationale partizanenkamp in de Baltische regio, gelegen in het Stompaki moeras. Het kamp huisvestte ongeveer 350 partizanen vanaf januari 1945 in 24 dug-outs en diende als hoofdkwartier voor de LNP. Het kamp is vooral bekend vanwege het gevecht op 2 en 3 maart, waar partizanen hun basis verdedigden tegen een aanval van een 483 koppige tellende Sovjettroep. Ondanks dat ze in de minderheid waren, sloegen de partizanen de aanval af. Dit gevecht wordt ieder jaar herdacht als een symbool van gewapend nationaal verzet tegen de Sovjetbezetting.

Na deze korte en interessante onderbreking van de rit, rijden we door naar het plaatsje Vilaka, waar we aan het meer op een gratis officiële camperplek inclusief stroom gaan overnachten. Gido koopt in de bouwmaterialenwinkel een multimeter, zodat hij zelf de accu in de gaten kan houden, ongeacht wat de boordcomputer vertelt😉. Er staat al een Nederlandse camper geparkeerd en nadat we ons geïnstalleerd hebben, maken we een praatje met Ellie en Harry. Zij zijn op de terugreis vanuit Zweden, Finland en Estland en denken over twee weken weer thuis te zijn. Wij trekken onze wenkbrauwen op, want camperaars rijden echt ontzettend veel op een dag. Wat zien ze dan van de landen waar ze doorheen rijden, behalve de wegen?! Aangezien we stroom hebben gaat Karin op de fiets nog even patat halen in de buurtsuper😁, terwijl Gido de BBQ gereed maakt. Een prima afsluiting van deze dag met toch wel wat stress.

8 augustus: eerst maar weer eens zwemmen in het meer🏊. Het is helaas niet zonnig, maar het water is warmer dan de buitentemperatuur😊. Na het ontbijt meet Gido nogmaals de accu door en deze geeft dezelfde voltage aan als gisteravond. Geen volle bak, maar genoeg om straks de auto te starten🤨. We hebben wel een mailtje naar het BMW hoofdkantoor in Riga gestuurd, of zij een lijst voor ons hebben met garages waar we eventueel de accu kunnen vervangen. Hopelijk reageren ze. Bij het starten van de auto komt er dit keer geen melding meer van de boordcomputer, maar Gido denkt dat de accu toch slecht aan te worden is. Laten we hopen dat de accu geen kuren meer heeft, totdat we weer in Nederland zijn. Om de accu niet te veel te belasten, laten we de koelkast op het gas staan (normaal staat de koelkast op de accu tijdens het rijden) en staat de airco ook nog uit. Wanneer we na 90 km gereden te hebben aankomen op onze kampeerplek, kijkt Gido nogmaals naar de accu, maar er is veel voltage bijgekomen😞. Goed, geen deuren of achterklep meer open laten staan en dan zal het wel goed gaan. Na de lunch stappen we op de fiets om een rondtocht om het grootste meer van Letland, het Lubans meer, te maken. Het zogenaamde fietspad voert ons over met name gravelwegen, soms echte wasborden, en af en toe wat crosscountry door de omliggende natuur. We zien heel veel witte reigers en roofvogels, waaronder ook de zeearend! Na ruim 50 kilometer door elkaar gehusseld te zijn, zijn we blij terug bij de caravan te zijn. We zullen nooit meer klagen in Nederland als het fietspad een beetje hobbelig is😁. ’s Avonds worden we wederom getrakteerd op een mooie zonsondergang.

9 augustus: ondanks dat we dicht bij de weg aan het meer staan, hebben we toch een goede nachtrust gehad. Wanneer ’s ochtends een paar vrachtwagens langsrijden, die boomstammen gaan ophalen in de buurt, gaat wel de caravan wat heen en weer. Het is fris vanmorgen, maar Gido gaat toch een stukje zwemmen. Karin raapt na haar bad in het meer, het zwerfvuil in de directe omgeving op. Goede actie😊. Na het ontbijt is het tijd om de auto te starten en gelukkig, hij start! We rijden naar de plaats Rezekne om boodschappen te doen en drinkwater in te slaan. Er staat in de stad een ruïne van de middeleeuwse burcht van de Lijflandse Orde, maar deze slaan we over daar we wel genoeg hoopjes stenen gezien hebben😉. Onze kampeerplek is een stukje grasveld bij het mooie Raznas meer. Het wordt door de lokale bevolking gebruikt als tewaterlating van hun vissersbootjes en door badgasten. Dus rustig is het overdag niet, maar na de lunch stappen we op de fiets om naar het Art Nouveau Luzanavas landhuis te rijden. Dit landhuis werd in 1911 door de familie Kierbedź als zomerresidentie en cultureel centrum voor kunst en muziek gebouwd. Sinds de restauratie in 2015 is het heropend als cultureel centrum en kunnen we het van binnen bekijken. We fietsen over dezelfde gravelwegen, lees wasborden, terug naar de caravan. De meeste vissers zijn inmiddels verdwenen, maar de badgasten komen nog steeds af-en-aan rijden. Tegen zonsondergang is het dan toch eindelijk heerlijk stil aan het meer.

10 augustus: het waait vandaag te hard om lekker te kunnen zwemmen, dus het blijft bij een bad. We maken na het ontbijt een korte wandeling langs de kust van het meer. We zakken nog wat verder zuidwaarts af en komen onderweg langs het gehucht Aglona. Hier staat op een enorm terrein een katholieke basiliek, dat een belangrijk pelgrimsoord is. Elk jaar op komen hier tienduizenden pelgrims op 15 augustus samen om de Hemelvaart van Maria te vieren. De basiliek, gebouwd in laat barokke stijl met rijke rococo-interieurs, heeft paus Johannes Paulus II in 1993 en paus Franciscus in 2018 op bezoek gehad. Een paar dagen later en we zouden gillend weg gevlucht zijn😉.

We rijden verder naar onze vrije kampeerplek aan het Visku meer. We parkeren de caravan aan de voet van de uitkijktoren op een mooi groot grasveld, zodat we de luifel uit kunnen rollen en we geen badgasten in de weg staan. Vanmiddag stappen we niet op de fiets, maar relaxen we bij de caravan en in het water. Er zijn af en toe wat mensen die een bad komen nemen, maar het is hier veel rustiger dan op andere zwemplekken. Karin heeft weer haar best gedaan om de zonsondergang op de gevoelige plaat vast te leggen. Het wordt moeilijk om aan het einde van onze reis de mooiste uit te zoeken😁.

11 augustus: het regent zowaar weer eens. In de Baltische staten is er nog geen watertekort, maar wat wij van het thuisfront horen en lezen op het nieuws, gaat de rest van Europa gebukt onder deze mooie hete zomer. Het lijkt het nummer van Gerard Cox wel! We blijven in ons vaste ritme en gaan voor het ontbijt zwemmen in het meer. Na het ontbijt koppelen we de caravan aan en rijden we richting de Wit-Russische grens. Onderweg stoppen we bij een toeristische trekpleister, het meer Certoka. Dit meertje is kraakhelder, zodat je de bodem zelfs op drie meter diepte kunt zien. Maar ja, we mogen er niet in zwemmen, dus dat kunnen we niet checken😄. Daarna rijden we naar het plaatsje Kraslava, waar we het paleis willen bewonderen. Helaas kunnen we er niet in en mogen we alleen door de tuinen lopen. De bijgebouwen zijn mooi gerestaureerd en dienen nu als kunstgaleries, maar het herenhuis moet nog onderhanden genomen geworden.

Kraslava ligt aan de rivier Daugava, die bij Riga in de golf van Riga uitmondt. We gaan naar camping Daugavas Lokos, mooi gelegen direct aan de rivier. Karin wil graag het beddengoed wassen, maar tussen de middag regent het. Wanneer de regen tegen drie uur is opgehouden, is het te laat om te wassen. De machines doen er twee uur over en dan moet de was nog drogen, dus dan maar niet. In plaats daarvan stappen we op de fiets om een stukje van de regionale fietsroute 35 te fietsen. Het eerste deel voert over een asfaltweg naar een uitkijktoren, waar we mooi één van de vele bochten in de rivier kunnen aanschouwen. De terugweg gaat direct langs de rivier door bos en open velden. Het karrenpad wordt opeens een mountainbikepad, waardoor we af en toe moeten afstappen. Heel erg leuk hoor, maar o zo vermoeiend! Wanneer iemand het idee heeft om een fietstocht langs de mooie Daugava te gaan maken, hier een tip; neem je allterrainbike mee. In de Baltische staten hebben ze weinig geprepareerde fietspaden😞. Bij een uitzichtpunt over de rivier, zien we in de verte de camping aan de oever liggen. We kunnen nog even bij de caravan van de zon genieten voordat het weer gaat regenen. Ach BBQ’en onder de luifel gaat Gido prima af😉. Na het avondmaal kijken we sport op de tv vanaf ons bed. Het is in tijden niet zo koud geweest en buiten zitten is geen optie.

12 augustus: ondanks dat we fraai aan de Daugava staan, rijden we vandaag verder. We kunnen een kano kunnen huren, maar de rivier stroomt gedwee door bosrijk gebied, zonder spectaculaire bezienswaardigheden onderweg. En een dag helemaal niets doen zit er bij Karin niet in😉. Onderweg naar de twee na grootste stad van Letland, passeren we een archeologische site. Hier heeft ooit de Dinaburgas burcht uit de dertiende eeuw gestaan, hoog boven de rivier uittorent. Het fort was eeuwenlang van strategisch belang en overleefde belegeringen door Litouwse en Russische troepen, maar werd uiteindelijk verwoest tijdens de Lijflandse oorlog, zoals bijna alle burchten in de Baltische staten. Een schaalmodel geeft een leuke kijk op hoe het hier ooit moet hebben uitgezien. We maken een kleine wandeling door het gebied heen en rijden daarna verder.

De stad die we vandaag bezoeken is Daugavpils. Zij bestaat met name uit Russischtalige inwoners die behoren tot de gemeenschap van de al eerder in de grensstreken tegengekomen oudgelovigen. Zij kwamen vanaf de 17de eeuw naar de stad. De belangrijkste trekpleister is het fort, wat vanuit de lucht veel op onze vestingstadjes zoals Naarden lijkt. Het is het enige militaire fort uit het begin van de 19e eeuw in zijn soort in Noord-Europa dat bewaard is gebleven. De bouw van het fort begon in 1810 bij decreet van de tsaar Alexander I . De bouw van het fort, als gevolg van de invasie van Napoleon, alsmede ernstige overstromingen en trage bouwwerkzaamheden, werd pas in 1878 voltooid. Het grote verschil met bv Naarden is dat de gebouwen enorm verwaarloosd zijn en er lelijke flats gebouwd zijn😱. Alleen de grote toegangspoort en het Rothko kunstmuseum zijn mooi opgeknapt. We wandelen door de straatjes en verwonderen ons hoe de Letten tussen zoveel krotten leven.

Daar we al door de stad gereden zijn en het ons niet kon bekoren, besluiten we om gewoon verder te rijden naar onze volgende slaapplek. In Letland staat nog één rode speld in Karins Maps.me en dat is de plaats Jekabpils, ook aan de Daugava rivier gelegen. In de buurt van Jekabpils heeft Karin weer een mooie kampeerplek aan een meer gevonden. Hiervandaan kunnen we dan morgen op de fiets het plaatsje bezoeken, mits het weer dat toelaat😊. Tegen de avond komen er wat auto’s bij ons staan en net zoals overal in Europa is men gespannen aan het wachten op wat komen gaat. En jawel hoor, ook wij zien de maan voor de ondergaande zon schuiven. Heel toevallig kijkt Karin door het geblindeerde glas van de auto en ziet dat deze bijna hetzelfde effect geeft als een “speciaal’ brilletje. Dus snel haar fototoestel gepakt en dat levert toch bijzondere plaatjes op👌! Na het spektakel verdwijnt iedereen en staan we gelukkig weer alleen aan het meer. Welterusten.

13 augustus: na gezwommen te hebben in het meer, fietsen we naar het kasteel Krustpils, dat in opdracht van de aartsbisschop van Riga in 1237 is gebouwd. In 1559 werd ook dit kasteel verwoest tijdens de Lijflandse oorlog. Toen het kasteel van Krustpils een residentie van landheren werd in eigendom van de baron von Korff, verloor het geleidelijk zijn middeleeuwse karakter. In de 18e eeuw kreeg het kasteel een Barokke uitstraling. Na de Eerste Wereldoorlog diende het als onderkomen voor het Latgale Artillery Regiment van het nieuwe, onafhankelijke Letland en tijdens het Sovjettijdperk werd het door het USSR-leger gebruikt voor militaire doeleinden. Nu is het open voor publiek en huisvest het een museum, onder andere over de regio. De kamers zijn fraai gerestaureerd met schitterende houten plafonds en vloeren.

Na dit bezoek fietsen we de Daugava over terug naar het kleine oude centrum van Jekabpils. De blikvanger is het enige mannenklooster in Letland, We mogen het kloostercomplex niet bezoeken, maar de buitenzijde is best fraai. In het centrum staat tevens het fraaie houten oudgelovigenkerkje, helaas gesloten.

We fietsen nog een extra rondje om het meer en pakken daarna alles in om onze weg te vervolgen richting de grens met Litouwen. Bij het meer Saukas parkeren we de caravan en genieten we van onze laatste middag en avond in Letland.